"İlk Dönem Şiî Gulatı"

İlk dönem dini-siyasi hareketlerin tarihini yazarken birçok güçlüklerle karşılaşılır. İlk dönem Şîasını ele alırsak, bu zorlukların en azından bir kısmı, yarı biçimlenmiş sonraki Şiî modellerin ortaya çıkmasından ileri gelmiştir. İlk dönem Şiî düşüncesinin çeşitli fırkaları, bir yeniden oluşum, seçim ve birleşim süreci geçirmiş ve Şiîlik kendi resmi doktrinel formunu kazanmıştır. Etkisi bakımından Şiî fırkalarının en önemlisi olan İmamiyye, on ikinci İmam Muhammed el-Muntazır’ın gaybetinden sonra, üçüncü/dokuzuncu (260/873–4) yüzyılın son döneminde ortaya çıkmaya başlamıştır.